Gelukkig Nieuwjaar, Kom lekker trainen!

Om maar even met de deur in huis te vallen,

aan alle martial arts liefhebbers, beoefenaars en geïnteresseerden nog een gelukkig nieuwjaar gewenst en hopelijk kun je blijven genieten van waar je mee bezig bent voor nog een hele lange tijd. Jac dan Conan zou zeggen: “Vooral doorgaan”. Ik zou er dan van willen maken: “Vooral nog bewuster worden van het doorgaan, elk moment dat je bezig bent! En geniet ervan met je trainingsmaatjes”.

Voor de meeste beoefenaren zal het geen oud nieuws zijn als ik nu vertel dat twee weken niet trainen in je zaaltje ongelooflijk veel pijn doet. Ok dat was overdreven. Maar het lijkt wel alsof het lichaam zegt, waar blijft mijn wekelijkse endorfine dosis? Inbeelding? Als je een eindje gaat lopen aan het einde van je drukke dag of je gedachten tot rust laat komen in de auto of trein van werk terug naar huis, dat is al goed zou je zo zeggen, of een goed begin. Voor de sportieven onder ons is de hunkering naar adrenaline zo groot dat ze elke dag schijnen te moeten bewegen. Maar ook onder ons budo beoefenaars (budoka) zijn er genoeg die die tijd gewoonweg niet hebben. Het onderhoud en het gezond blijven is op zich al een hele prestatie lijkt het wel. Toch is het zo dat ook de huidige fitness en gezondheidscultus genoeg onderzocht is en laat zien dat hoe goed je het ook wil doen dat fitness voor enkel een gezond lichaam-geest nooit wordt volgehouden of niet op de manier voor ogen hebbende. Het is vaak een combinatie tussen bijvoorbeeld gezond eten, genoeg slapen en genoeg bewegen zonder enig abonnement op een sportschool wat op de lange termijn gezonder en in ieder geval haalbaarder blijkt te zijn.

Zo is het ook met het ontwikkelen van je intellect of het uitdagen daarvan. We denken vaak dat we dat ‘moeten’ doen om ‘iets’ te bereiken. Er wordt gezegd, het liefst jezelf kunnen ontplooien door middel van het werk wat je doet of de studie die je volgt om je doel te bereiken. Nu zul je zeggen dat elk mens een verschillend doel heeft. Maar is dat ook zo? Het is waar dat de ene mens beweegt om gezond te worden en de andere beweegt om het bewegen. De andere mens ziet kennisontwikkeling als een doel om iets concreets te bereiken in het leven, maar de andere ziet kennisontwikkeling iets als op zichzelf staand omwille van het ontwikkelen van kennis of zelfs wijsheid via het intellect. Natuurlijk is die scheiding tussen lichaamsbeweging en ‘denk’ beweging niet zo zwart wit. Ze vullen elkaar natuurlijk vaak aan, hetzij in hobby’s, werk en het verkrijgen van levenslessen door het leven zelf.

Je begrijpt het natuurlijk al de bezigheden die zowel mentale als fysieke gebieden met elkaar verbinden vind ik zelf het meest fascinerend. Laat ik het de lichaam – denk connectie noemen. Bij veel mensen is deze niet of nauwelijks ontwikkelt. Denk maar eens na over gymnastiek of van mijn part wiskunde zoals het vroeger werd gegeven, tenminste zoals het bij mij overkwam. Je kon iets, of je kon iets niet. En als je iets niet goed kon werd je nog uitgelachen ook. Of als je iets niet snapte dan moest je gewoon meer je best doen. Maar hoe kun je meer je best doen als je ‘denkt’ iets echt niet te kunnen? Hoe kun je intelligenter worden als je de woorden niet begrijpt die geschreven staan in je leerboek. Daarom natuurlijk, een goede leraar is goud waard. Hij begeleid je en ja nu zouden we zeggen je leraar is je coach, hij of zij ondersteund je opdat je het uiteindelijk wel kan of begrijpt. We weten helaas allemaal dat de stap van een ‘school’ naar ‘praktijk’ altijd een moeilijke is. En dat je pas je school kennis ..heel af en toe meer op waarde weet te schatten naarmate je in de praktijk meer ervaart, negatief of positief. Wat je eigenlijk zelf moet leren of afleren is lichamelijke en mentale/intellectuele ontwikkeling te scheiden van elkaar. Wat je vaak ziet is dat mensen hun voorkeur hebben in fysieke ontwikkeling of anderzijds in intellectuele ontwikkeling. Ze zouden even plat gezegd veel en veel meer samen ontwikkeld moeten worden en dus al op jonge leeftijd! Zelfreflectie kan worden aangeleerd, elke leraar die geen methode bedenkt om dat te stimuleren is inderdaad niet meer dan een feiten doorgeef-robot.

Even tussendoor, ik vind de huidige discussie over minder geschikte leraren of geen leraren voor de klas dan ook maar een deel van het geheel. Alsof ‘betere’ leraren zonder verandering in perspectief op lichaam – denk connectie evenwichtige scholieren voort kan brengen in constructies zoals A en B vakken met als resultaat:  A en B mensen die ergens in de toekomst deze scheiding voor lief nemen en geneigd zijn in A en B te denken als tegengestelden. En dit is wat je ook ziet in de maatschappij. In plaats van overeenkomsten tussen denk- en belevingswerelden , denken en spreken de mensen liever in tegenstellingen om de gescheidenheid in de maatschappij en in hunzelf tot uitdrukking te brengen als ware het profeten van geloof A en geloof B.

Als we horen dat topschakers ook fysiek zichzelf uitdagen kunnen we dat ergens snappen omdat ze dat voor een specifiek doel doen, de aanslag op je mentale capaciteit werkt ook lichamelijk door, een zwak lichaam maakt eerder dat je mentaal eerder kunt verzwakken en dus een schaakpartij ‘onnodig’ kunt verliezen. Maar dat we door de week zelf haast geen enkel moment stilstaan bij ons lichaam, maar wel in de file stilstaan en op mentaal, intellectueel vlak steeds maar weer uitgedaagd worden en een nooit aflatende stroom van gedachten veroorzaakt heeft uiteindelijk de grootste invloed op je lichamelijke en geestelijke gezondheid, daar staan we maar weinig bij stil. Andersom geld het ook, een overmatige aandacht gericht op fysiek presteren in sport of aandacht gericht op enkel ‘gezond’ lichamelijk leven zonder oefening van enige ‘denk’ passie is geen blijvende oplossing of biedt een voortdurende genoegdoening. Je kan tegenwerpen bij het lezen hiervan dat het gewoon goed voelt om te gaan joggen zodat je even van alle sores verlost bent in je hoofd. En ja dat eigenlijk beoefenen van een martial art daarvoor hetzelfde geld. Lekker tekeer tegen de bokszak, sparren of iets dergelijks. Maar verder gaat het dus voor de meeste mensen niet, een ‘denk’ bezigheid met een doel (werk, praktisch functioneren etc) wordt afgewisseld met een ‘lichaam’ bezigheid met als doel (niet aan werk denken, niet aan relaties denken), gewoon in het hier en nu zijn en wat van ‘vrijheid’ ervaren. Ik zou zeggen op zichzelf al heel goed als je hier een balans in kunt krijgen maar waar ik eigenlijk naartoe wil is om inzichtelijk te krijgen dat de twee , lichamelijk bezig zijn en mentaal bezig zijn juist veel meer een relatie met elkaar zouden moeten aangaan om in te zien dat juist de dingen die je vroeger misschien niet zo goed kon, of nog steeds niet, of niet begreep dat ze als zeg maar als probleemstelling <-> inspiratiebron bij elkaar horen.

Op het moment dat we in onze leefpatronen enkel inbouwen dat er bijvoorbeeld noodzakelijk ‘werk’ is en uitleef ‘hobby’ al dan niet lichamelijk dan ontneem je jezelf onbewust de kans om de lichaam – denk connectie te ontwikkelen die dus een blijvende bron van verwondering en inspiratie zal zijn en verbanden blootlegt op vele bewustzijnsniveau’s. Oh klinkt dit te vaag? Dus sleur, een burn-out of breakdown is dus vaag? Nee natuurlijk, verstandige mensen begrijpen verstandelijk maar al te goed dat geest en lichaam elkaar beïnvloeden. Alleen tja, het is gewoon niet makkelijk. Dat wil ik ook niet beweren, waarvan akte.

Voorkeuren en interesses laten zich ook niet modelleren. Toch denk ik dat we vaak zelf niet het verband (h)erkennen tussen de uitwisseling van fysiek en gedachten, tussen eigen beleving wereld en communicatie naar anderen, tussen verbeeldingskracht en logische analyse. Om weer even terug te komen op gymles waar je iets niet kan en de rest wel, je eerste baan waar je geen flauw benul hebt wat je aan het doen bent tot het leren van iets waarvan je denkt dat je het nooit zult snappen, ze hebben misschien allemaal wel dezelfde principes of blueprint maar is gewoonweg nog nooit uitgelegd hoe al deze zaken met elkaar verbonden zijn. Nogmaals iedereen heeft zwaktes en sterktes en geen een mens is dezelfde. Niet iedereen kan schaatsen en koken tegelijkertijd, of geen van beide ^^, en de uniekheid van de mens is ook dat deels door cultuur en opvoeding deels door innerlijke roerselen er een pad gekozen wordt. Dat geen van deze paden met elkaar vergeleken kan worden in spirituele zin staat buiten kijf wat mij betreft. Maar ik denk wel en daar gaat het me om in dit schrijven is dat een ongelukkig gevoel voor een groot deel ‘zelfopgelegd’ is juist door het ontbreken van de inspiratie tot het onderzoeken en verbinding brengen tussen alle verschillende uitdagingen waarvoor je staat. Om in te zien dat geen van de ‘niet-kunnen’ uitdagingen niet op zichzelf staan maar 1 essentie hebben.

Ik maak in mijn verhaal gebruik van lichaam – denk connectie terwijl deze dus als begrippen eigenlijk niet te scheiden zijn. Maar voor de uitleg en eigenlijk in manifestatie kunnen ze misschien zo het beste uitgelegd worden: Als je naar een sculptuur kijkt van een hoofd, dat hoofd is 1 geheel maar als je links van het sculptuur staat ziet het er misschien heel anders uit dan als je er rechts van tegenaan kijkt. Het zijn geen twee hoofden die samen 1 hoofd vormen. Maar 1 hoofd op twee manieren, invalshoeken bekeken. En hoe het er in de wereld vaak aan toe gaat is dat je er niet op gewezen wordt om eens van plaats te verwisselen. Daarentegen worden er hele wetenschappen aan gewijd om alles van links te kunnen bekijken of van rechts. Het mooie van dit voorbeeld is dat je jezelf op aanwijzing van een leraar of zelf uiteindelijk naar de andere kant loopt, springt, huppelt of vliegt. Maar onze beleving blijft vaak hangen in het moeten kiezen tussen een kant zonder ‘stil’ te staan bij het feit dat het slechts om 1 object/ondeelbare essentie draait.

Ondertussen maken we ons druk over manieren om van links naar rechts te springen en andersom en vergeten het object als geheel. Zo is het in martial arts ook, het is niet zozeer de manier of methode waarop een kunst ontwikkelt wordt (contextafhankelijk) maar het draait eerder om inzicht in de beperking van de eigen mogelijkheden als uitgangspunt voor een (authentieke) ontwikkeling in de lichaam – denk methode. De integratie hierin is het vaardig worden in ‘letterlijke’ verplaatsing en flexibiliteit waar in martiale kunsten de actie, het moment van treffen de ultieme spiegel is van inzicht. Maar ook hier ontkomen we vaak niet aan de leermethodes gelijk aan school of werk en vaak ook werkzaam binnen een Dojo (plek om te oefenen met anderen), methoden die wel de heelheid inzichtelijk proberen te maken door splitsing, indeling door middel van mondelinge uitleg, instructies of lichamelijke imitatie, volgzaamheid en repetitie. Het gevolg is dat uiteindelijk martial arts beoefening niet veel onderdoet van het gevoel van disconnectie van alle dag die kan optreden met 3 dure vakanties en een teveel-urige werkweek. Stel jezelf maar de vraag, zoals veel vroegere collega’s die ik kende altijd zeiden: ik ben net een dag terug van vakantie en voel nu alweer alsof het nooit gebeurd is, pfff wat een stress. Hoe is dat voor jou nadat je terugkomt uit de Dojo? Was het een poging om je (zelfgemaakte) werkelijkheid te ontvluchten, of ben je teleurgesteld omdat je enkel een doel hebt maar nog geen weg hebt gevonden. Wanneer is de adrenaline en of zijn de endorfines uitgewerkt?

Als je martial arts beoefening in een ruimere context ziet en ervaart zal er vanzelf steeds meer plaats komen om bepaalde levenswijsheden op waarde te schatten en direct te ervaren. Het ervaren van de lichaam – denk connectie brengt met terugwerkende kracht  inzicht in de schoonheid juist van de heelheid op meer dan 1 vlak waar jezelf onderdeel dus van uitmaakt, inclusief falen en onvolmaaktheid als voorwaarden. Sommige leraren noemen het de noodzakelijke verdieping, maar die verdieping is belangrijk in lichaam – denk connectie tegelijkertijd als zijnde 1 ervaringsentiteit. Van alle kunsten raakt martial arts beoefening in praktische zin lichaam – denk – [geest] als geheel aan ook omdat je met anderen te maken hebt in directe uitwisseling (het mee- en tegenwerken als lering). Het is ook niet zo gek dat de ervaringswereld van dans een ander perspectief is op dezelfde heelheid.

Het lijkt nu alsof ik een soort van completeness ageer maar niets is minder waar. Ook het gehele bovenstaande verhaal is geschreven vanuit mijn beperkte visie. Mijn inzicht en weg is in ieder geval dat de lichaam <-> denk (voelen <-> creëren) connectie slechts variabelen zijn van een mooi gedicht begrijpelijk in gedachten en ervaren worden in gevoel. De behoefte om iets sluitend te maken en weer open te gooien of los te laten is eigenlijk wat er in de micro cosmos van Open Dojo gebeurd. Inspiratie, geïnspireerd worden kun je wel als een peiler zien van de contemporary ‘sword’ art van Open Dojo. Wel vanuit een ander cultureel perspectief maar daardoor juist (denk aan links en rechts van het beeld) waarneembaar en vooral intrigerend. De andere peiler van Open Dojo zijn de vele stromingen en inzichten in relatie tot lichaamsdynamiek. Juist vanuit niet martiale perspectief zijn deze juist heel bruikbaar voor authentieke lichaam – denk ontwikkeling, niet met als doel martial prowess maar meer als ‘bijproduct’. Er is altijd een gevaar dat je ego versterkt wordt door je eigen vooruitgang. Wat overigens raar is want ook al lijkt de weg van martial arts soms een individuele bezigheid, je traint en leert als groep. Disrespect naar mede beoefenaars of een opgeblazen ego is een oorzaak van een bijproduct tot een hoofdproduct/doel maken.

Niet dat je mag genieten van je ontwikkeling, je mag juist genieten hiervan! En de vruchten plukken ervan indien nodig. Daarom is er nog een perspectief wat niet vaak belicht wordt, namelijk die van ethiek en nederigheid in martial arts idem als in het dagelijks leven. Als voorbeeld, laten we stellen dat je in een onveilige omgeving leeft waar overleven noodzaak is. Je kan daar van spreken als je elk jaar, maand of week wordt aangevallen. Tenminste als je je onveilig voelt, hoevaak voel je dat en hoe vaak beland je in zo een situatie? Juist ik schrijf dit in de beperktheid van gelukkig een maatschappij waarin je niet zonder meer geweld mag gebruiken. Maar wat mij opvalt in vooral arts die antwoorden menen te hebben op onvoorspelbare situaties waarin geweld plaatsvind dat de mindset vaak hetzelfde is als in de Hollywood films, namelijk geweld met meer geweld bestrijden. Natuurlijk, zelfverdediging is een belangrijk aspect van beoefening van martiale kunsten maar ze is net zo nuttig als Franse taal leren en dan naar IJsland gaan terwijl je ergens tenminste verwacht dat ze er verwant aan Frans misschien wel Italiaans spreken. Het is goed om te leren hoe je je moet verdedigen maar de context waarin is niet overal hetzelfde, eenduidig of zelfs legitiem. En nee dus ook niet als je Aikido (bewegingsleer van vrede) gebruikt op het werk tegen een collega waar je boos op was.

Ik zou elke vrouw of zwakkere in de maatschappij de kans willen geven om zichzelf te kunnen verweren. Maar als marketing tool of zelfs uit eigen ervaring als je als leraar een tough guy bent (ps ik niet) hoe legitiem dat ook lijkt is het niet eerlijk om het antwoord enkel en alleen te zoeken of de zwaarte te leggen op lichamelijke en mentale technieken aangeleerd in een veilige Dojo omgeving. Toch gaan de meeste gesprekken over martial arts haast altijd over toepasbaarheid. En er valt zeker wat voor te zeggen dat training geen luxe is als je leven er echt van afhangt. Maar misschien belangrijker om in te zien dat juist martial arts beoefening in deze over het algemeen veilige maatschappij juist belangrijk is niet zozeer om dat aspect van ‘vecht’ kennis maar zoals Japans Budo of Chinese Martial Arts propageren voor zoals ik dat dan noem een lichaam-denk-geest verhouding als ‘speel-broed-plaats’ om connectie te maken niet met slechts een linker en rechter invalshoek maar vanuit elke willekeurige richting verbinding te zoeken, proberen te ervaren <-> begrijpen in de ruimste zin van het woord van het leven. (ps je kan ook gelukkig worden van golf of voetbal).

Als martial arts slechts beoefend wordt vanuit een geweldscultus kan je niet verwachten dat het je dichter bij een methode brengt om de verschillende uitdagingen in het leven als les te zien en je persoonlijk te ontplooien op een bredere manier. Miyamoto Musashi heeft ooit gezegd, naar het schijnt, dat hij zichzelf als strateeg zag en de ander tegemoet trad als strateeg en niet als zwaardvechter. Als modern bedrijfsmanager zou je hier in kunnen zien dat je slimmer moet zijn op strategisch gebied dan je concurrent maar zoals ik het nu zie is dat het veel meer behelst dat het zwaardvechten of kunde in duels slechts Miyamoto zijn bijproduct was. Waar hij dan later zelf achterkwam al schrijvende aan zijn Go Rin No Sho, boek van de vijf ringen. In een andere tijd, een andere context, dus hier in Open Dojo is dat hetgeen wat ik in ieder geval voor ogen heb, het samen werken door bezig te zijn met lichamelijke en mentale thema’s in een moderne context tot verkrijgen van inzicht en vrede paradoxaal genoeg door de abstracte uitbeelding van strijd.

Waarschijnlijk ben je nu zo enthousiast geworden (als je de draad niet een paar keer bent kwijtgeraakt wat normaal is) dat ik nu maar weer even ophoud met hardop nadenken. Dus kom woensdag 10 januari 2018 eens langs bij Open Dojo, voor een Open Mind. 🙂